5.6. Chứng khoán hóa (tiếp) & Tóm tắt Chương 5
A. Lợi ích và Rủi ro của Chứng khoán hóa (5.6.2)
1. Lợi ích
- Đối với Tổ chức phát hành:
- Biến tài sản lỏng lẻo thành tiền mặt ngay lập tức -> Tăng vòng quay vốn.
- Giảm chi phí vay vốn (do tách biệt được rủi ro qua SPV, lãi suất ABS có thể thấp hơn lãi suất vay trực tiếp của công ty).
- Quản lý bảng cân đối kế toán tốt hơn.
- Đối với Nhà đầu tư:
- Tiếp cận được các loại tài sản mà trước đây chỉ ngân hàng mới có (khoản vay mua nhà, vay tiêu dùng).
- Có nhiều lựa chọn rủi ro/lợi nhuận (nhờ cấu trúc phân lớp).
- Đối với Thị trường tài chính:
- Tăng cường tính thanh khoản và hiệu quả phân bổ vốn.
2. Rủi ro
Sự sụp đổ của thị trường MBS năm 2008 là minh chứng rõ ràng nhất cho các rủi ro này:
- Tính phức tạp & Thiếu minh bạch: Cấu trúc "hộp đen", nhà đầu tư khó biết chính xác chất lượng các khoản vay bên trong.
- Rủi ro đạo đức: Ngân hàng cho vay bừa bãi vì họ biết sẽ bán khoản vay đó đi ngay lập tức chứ không phải chịu rủi ro vỡ nợ lâu dài.
- Rủi ro trả trước: Với MBS, khi lãi suất giảm, người vay tiền mua nhà sẽ đảo nợ để vay lãi thấp hơn -> Trả nợ cũ sớm -> Nhà đầu tư MBS bị thu hồi vốn sớm và phải tái đầu tư ở lãi suất thấp.
- Rủi ro dây chuyền: Sự vỡ nợ của một lớp tài sản có thể kéo theo sự sụp đổ của các định chế tài chính lớn nắm giữ chúng.
3. Vấn đề Thuế (5.6.3)
Quy trình cần được thiết kế để tránh Đánh thuế hai lần. SPV thường được thiết kế là các tổ chức "trung gian" không chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, nghĩa vụ thuế được chuyển thẳng cho nhà đầu tư cuối cùng.
B. Tóm tắt Chương 5
Chương 5 đã cung cấp kiến thức nền tảng về Quản lý danh mục Trái phiếu:
- Vai trò: Trái phiếu giúp đa dạng hóa rủi ro, tạo dòng tiền ổn định và phòng ngừa lạm phát (TIPS).
- Thước đo Rủi ro:
- Macaulay Duration: Thời gian thu hồi vốn trung bình.
- Modified Duration: Đo lường độ nhạy cảm giá với lãi suất.
- Độ lồi: Bổ sung độ chính xác cho Duration khi biến động lớn.
- Chiến lược Thụ động:
- Indexing (Mô phỏng chỉ số) khó hơn cổ phiếu do thanh khoản kém.
- Trung hòa rủi ro: Cân bằng Duration Tài sản = Duration Nợ để triệt tiêu rủi ro lãi suất.
- Chiến lược Chủ động:
- Dự báo lãi suất.
- Khai thác chênh lệch.
- Chiến lược đường cong lãi suất (Bullet, Barbell).
- Chứng khoán hóa: Công cụ tài chính hiện đại giúp tăng thanh khoản nhưng tiềm ẩn rủi ro hệ thống nếu lạm dụng.
Kết thúc Chương 5.