Bài 2: Hoạt động Giám sát (Supervision)

A. Các khái niệm cốt lõi

Hoạt động	Mô tả
Giám sát trực tuyến (Online)	Theo dõi bảng điện tử liên tục trong phiên giao dịch để bắt ngay các lệnh bất thường.
Giám sát không trực tuyến (Offline)	Cuối ngày, dùng dữ liệu lịch sử để chạy các mô hình phân tích sâu hơn.
Cảnh báo (Alert)	Tín hiệu từ hệ thống khi giá/khối lượng vượt ngưỡng cho phép (Ví dụ: Giá trần 10 phiên liên tiếp).

Hoạt động giám sát tập trung vào 3 mảng chính (12.2.2):

Mục tiêu là đảm bảo hàng hóa trên sàn "sạch" và thông tin minh bạch.

Theo dõi hồ sơ chào bán, niêm yết.
Soi kỹ việc công bố thông tin (Báo cáo tài chính, Tin đồn...).
Kiểm tra khả năng thanh toán cổ tức, lãi trái phiếu.
Hồ sơ giám sát: Mỗi công ty niêm yết đều có một bộ "hồ sơ bệnh án" lưu trữ tại cơ quan quản lý, ghi lại mọi sự kiện, biến động tài chính, nhân sự, lịch sử vi phạm...

Mục tiêu là phát hiện Làm giá (Thao túng) và Giao dịch nội gián.

Quy trình:
1. Theo dõi trực tuyến (Trong phiên): Hệ thống máy tính tự động báo động nếu có lệnh mua bán lớn bất thường, hoặc giá tăng/giảm kịch trần/sàn liên tục.
2. Theo dõi nhiều ngày: Nếu nghi ngờ, sẽ đưa mã đó vào diện "tầm ngắm" (Watch-list) để theo dõi trong 1-4 tuần.
3. Yêu cầu giải trình: Bắt tổ chức niêm yết công bố thông tin lý giải tại sao giá biến động mạnh (thường là câu trả lời mẫu "do cung cầu thị trường").
4. Chuyển hồ sơ sang Thanh tra: Nếu thấy dấu hiệu tội phạm rõ ràng.

Mục tiêu là đảm bảo các "tay chơi trung gian" này không gian lận tiền của khách.

Vốn khả dụng: Tiền mặt phải đủ mạnh để chịu được rủi ro.
Tách bạch tài sản: Tiền của khách là của khách, tiền của công ty là của công ty. Tuyệt đối cấm CTCK lấy tiền khách hàng đi đánh bạc (trading) hoặc trả nợ.
Tuân thủ nghiệp vụ: Môi giới, Tự doanh, Bảo lãnh phát hành phải đúng luật.