Bài 2: Đạo đức nghề nghiệp đối với Công ty thành viên

A. Các khái niệm cốt lõi

Thuật ngữ	Giải thích
Công ty thành viên	Các Công ty Chứng khoán (CTCK) tham gia thị trường với tư cách là thành viên của Sở Giao dịch Chứng khoán.
Tính bền vững tài chính	Khả năng công ty duy trì đủ vốn và thanh khoản để đáp ứng mọi nghĩa vụ với khách hàng, không bị sụp đổ bất ngờ.
Tách bạch tài sản	Nguyên tắc "Tiền của ai người nấy giữ". Tài sản của công ty và của khách hàng phải để ở các tài khoản ngân hàng hoàn toàn khác nhau.

B. Nội dung chính

Các Công ty Chứng khoán (Thành viên) phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau (9.2):

1. Nguyên tắc cơ bản (9.2.1)

• Trung thực: Không gian dối khách hàng.
• Thận trọng (Due Care): Làm việc kỹ lưỡng, xây dựng quy trình kiểm soát rủi ro chặt chẽ.
• Tuân thủ pháp luật: Chấp hành mọi quy chế của Ủy ban.
• Hợp tác: Phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý và hiệp hội nghề nghiệp.

2. Chuẩn mực hành xử cụ thể (9.2.2)

a. Với Khách hàng (Ưu tiên số 1)

• Thông tin trung thực: Cung cấp dữ liệu chính xác, không gây hiểu lầm. Khi khuyến nghị mua/bán phải nêu rõ đâu là sự thật, đâu là dự báo.
• Công bằng: Không phân biệt đối xử giữa khách hàng lớn và nhỏ. Báo cáo phân tích phải được gửi đến mọi khách hàng cùng lúc.
• Bảo vệ tài sản:
  • Tách biệt tài khoản tiền/chứng khoán của khách ra khỏi tài sản công ty.
  • Không được "vay mượn" tài sản của khách để kinh doanh riêng.
• Bảo mật: Giữ kín thông tin tài khoản và danh mục đầu tư của khách.

b. Với Hoạt động kinh doanh (Market Integrity)

• Cấm thao túng (Manipulation):
  • Không tạo cung cầu ảo (mua bán chéo tay).
  • Không tung tin đồn thất thiệt để dìm giá hoặc đẩy giá.
  • Không câu kết với khách hàng ("Đội lái") để làm giá cổ phiếu.
• Thông tin nội bộ: Không dùng tin mật để trục lợi cho tự doanh của công ty.
• Xung đột lợi ích:
  • Không "chạy trước lệnh" (Front-running) của khách.
  • Nếu công ty có lợi ích liên quan đến cổ phiếu nào (ví dụ: đang bảo lãnh phát hành), phải công bố rõ ràng.

c. Với hệ thống nội bộ

• Vốn và Thanh khoản: Phải duy trì đủ nguồn vốn để đảm bảo an toàn hệ thống (Chỉ tiêu An toàn tài chính).
• Lưu trữ hồ sơ: Lưu giữ đầy đủ chứng từ, ghi âm đặt lệnh để phục vụ thanh tra.

C. Các hành vi bị nghiêm cấm (Prohibited Acts)

1. Churning (Quấy nhiễu): Kích thích khách hàng giao dịch liên tục các mã rác để thu phí.
2. Misappropriation (Biển thủ): Dùng tiền khách hàng sai mục đích.
3. Bucketing: Ôm lệnh của khách (không chuyển lệnh lên Sở) để đánh cược với khách.

D. Lưu ý

• Công ty chứng khoán không được hứa hẹn lợi nhuận (Ví dụ: "Gửi tiền vào đây lãi 15%/năm chắc chắn"). Mọi khoản đầu tư chứng khoán đều có rủi ro và công ty phải giải thích rõ điều này cho khách hàng.