Bài 3: Chuẩn mực đạo đức của Nhân viên Môi giới (Broker/Marketing)

A. Các khái niệm cốt lõi

Thuật ngữ	Giải thích
KYC (Know Your Customer)	Nguyên tắc "Biết khách hàng": Phải hiểu rõ tình hình tài chính, mục tiêu và khẩu vị rủi ro của khách để tư vấn phù hợp.
Sự phù hợp (Suitability)	Nguyên tắc chỉ tư vấn sản phẩm phù hợp với hoàn cảnh của khách (không bán sản phẩm rủi ro cao cho người về hưu an toàn).
Giá tốt nhất (Best Execution)	Nghĩa vụ thực hiện lệnh của khách hàng với mức giá và chi phí tốt nhất có thể tại thời điểm đó.

Nhân viên Môi giới (trong sách gọi là Marketing/Broker) là người trực tiếp tiếp xúc khách hàng, cần tuân thủ (Section 9.4):

Trước khi tư vấn, phải thu thập thông tin ("Khám bệnh trước khi kê đơn"):

Thông tin cá nhân: Tên, tuổi, nghề nghiệp.
Tình trạng tài chính: Thu nhập, tài sản ròng.
Mục tiêu đầu tư: Muốn an toàn tích sản hay muốn lướt sóng kiếm lời nhanh?
Kinh nghiệm: Đã từng chơi chứng khoán chưa? -> Lưu ý: Nếu khách từ chối cung cấp thông tin, Môi giới có thể từ chối phục vụ nếu thấy rủi ro pháp lý cao.

Phù hợp khẩu vị rủi ro: Không được tư vấn "múc full margin" cho một bà cụ 70 tuổi đang dùng tiền dưỡng già.
Trung thực về nguồn tin: Khi đưa ra lời khuyên, phải nói rõ nguồn ở đâu (Báo cáo phân tích, Tin chính thống) hay chỉ là tin đồn. Không được biến tin đồn thành sự thật.
Cảnh báo rủi ro: Phải nói rõ cho khách biết "lợi nhuận cao đi kèm rủi ro cao". Không được chỉ nói về màu hồng.
Không thúc giục (No Churning): Không được gọi điện giục khách mua bán liên tục chỉ để mình hưởng phí hoa hồng.

Tuân thủ lệnh: Khách đặt Mua giá 10 thì phải đặt đúng giá 10 (hoặc tốt hơn), không được tự ý sửa thánh 10.5.
Ưu tiên khách hàng: Môi giới không được đặt lệnh mua cho tài khoản cá nhân của mình trước khi đặt cho khách (Front-running).
Không tự ý quyết định: Cấm mua bán thay cho khách khi chưa được ủy quyền bằng văn bản (Discretionary trading without authorization).

Công bằng: Báo cáo phân tích ra mắt phải gửi cho mọi khách hàng cùng lúc.
Không trục lợi: Không được dùng tiền hay chứng khoán trong tài khoản khách để làm việc riêng (chiếm dụng vốn).
Bảo mật: Không được đi kể cho người khác biết "Ông A vừa chốt lời 5 tỷ" hay "Bà B đang kẹp hàng mã XYZ". Đây là bí mật đời tư tài chính.

Phải công khai (Disclosure) cho khách biết trong các trường hợp:

Môi giới hoặc Công ty đang nắm giữ rất nhiều cổ phiếu mà mình đang khuyên khách mua.
Môi giới đang định bán cổ phiếu của chính mình ra, nhưng lại khuyên khách mua vào (để đỡ giá?). -> Cấm tuyệt đối.