1.3. Phân loại môi giới chứng khoán
A. Các khái niệm cốt lõi (Concepts)
| Thuật ngữ | Giải thích |
|---|---|
| Commission Broker | Môi giới được ủy nhiệm/Môi giới thừa hành. Nhân viên của công ty thành viên, thực hiện lệnh cho khách hàng. |
| Two-dollar Broker | Môi giới độc lập. Thực hiện lệnh hộ các môi giới khác khi quá tải. |
| Specialist | Chuyên gia môi giới. Chịu trách nhiệm tạo lập thị trường cho một số cổ phiếu nhất định. |
| Registered Trader | Người giao dịch có đăng ký. Mua bán cho chính mình tại sàn. |
B. Công thức quan trọng (Formulas)
Không có công thức toán học trong bài này.
C. Nội dung chính (Main Content)
Trên các Sở giao dịch chứng khoán lớn (như NYSE), có các loại hình môi giới sau:
1. Môi giới được ủy nhiệm (Commission Broker)
- Là thành viên của Sở, đại diện cho công ty chứng khoán.
- Nhiệm vụ: Thực hiện lệnh giao dịch của khách hàng công ty tại sàn.
- Thu nhập: Lương và hoa hồng từ công ty.
2. Môi giới độc lập (Independent/Two-dollar Broker)
- Thành viên của Sở nhưng hoạt động độc lập (tự thuê/mua chỗ).
- Nhiệm vụ: Nhận thực hiện lệnh giúp các Commission Broker khi họ quá bận hoặc vắng mặt.
- Thu nhập: Phí dịch vụ từ các công ty môi giới nhờ (trước kia là $2/lô, nay đã cao hơn).
3. Người giao dịch có đăng ký (Registered Trader)
- Mua chỗ tại Sở để tự doanh (mua bán cho chính mình).
- Không nhận lệnh của khách hàng bên ngoài.
- Ngày nay hoạt động này bị hạn chế để đảm bảo công bằng.
4. Chuyên gia môi giới (Specialist)
- Vai trò đặc biệt: Được phân công phụ trách một nhóm cổ phiếu tại một quầy (post).
- Hai chức năng:
- Thực hiện lệnh: Giữ sổ lệnh giới hạn (limit order book) và thực hiện khi giá khớp.
- Tạo lập thị trường (Market Maker): Mua/bán bằng tài khoản của chính mình khi thị trường mất cân đối (chênh lệch mua/bán quá lớn) để duy trì thanh khoản và trật tự giá.
5. Môi giới trái phiếu (Bond Broker)
- Chuyên thực hiện giao dịch trái phiếu tại khu vực riêng (Bond Room).
- Thường là môi giới độc lập nhận ủy thác từ các công ty chứng khoán khác.
D. Lưu ý đặc biệt (Notes)
NOTE
Tại Việt Nam, hệ thống chủ yếu là điện tử hóa và khớp lệnh tự động. Vai trò "Đại diện giao dịch tại sàn" (trước đây) hiện nay đã mờ nhạt do lệnh được chuyển trực tiếp từ công ty chứng khoán vào hệ thống của Sở (Remote Trading). Tuy nhiên, hiểu về mô hình sàn truyền thống (như NYSE) giúp hiểu rõ bản chất các nghiệp vụ tạo lập thị trường và tự doanh.