7.2. Nghiệp vụ Kho quỹ và Cầm cố Chứng khoán

A. Các khái niệm cốt lõi (Concepts)

Thuật ngữ	Giải thích
Chứng khoán Tách biệt (Segregated Securities)	Chứng khoán thuộc sở hữu hoàn toàn của khách hàng (đã trả hết tiền), công ty phải giữ riêng và KHÔNG được đụng vào.
Chứng khoán Tự do (Free Securities)	Chứng khoán mà công ty có quyền sử dụng (thuộc sở hữu tự doanh hoặc phần thế chấp Margin của khách đang nợ).
Tái cầm cố (Re-hypothecation)	Việc công ty môi giới mang chứng khoán thế chấp của khách hàng đi cầm cố lại tại Ngân hàng để vay vốn kinh doanh.

B. Nội dung chính (Main Content)

Nhiệm vụ quan trọng nhất của Thủ quỹ là Bảo vệ Tài sản (Custody).

1. Quản lý Kho quỹ (Vault)

• Phân loại tài sản nghiêm ngặt:
  • Loại 1: Tài sản Khách hàng (Segregation): Phải để riêng biệt. Tuyệt đối cấm dùng tài sản này để trả nợ cho công ty hay cho vay. Vi phạm điều này là tội hình sự nghiêm trọng.
  • Loại 2: Tài sản Công ty/Margin: Được phép dùng để thế chấp.

2. Cầm cố và Tái cầm cố

• Quy trình:
  1. Khách hàng vay Margin của Công ty -> Khách thế chấp chứng khoán cho Công ty (Hypothecation).
  2. Công ty cần tiền để cho khách vay -> Công ty mang chứng khoán đó thế chấp lại cho Ngân hàng (Re-hypothecation).
• Giới hạn:
  • Ở Mỹ, công ty chỉ được phép tái cầm cố số lượng chứng khoán tương ứng với 140% số dư nợ của khách hàng. Phần dư ra phải được trả về kho Tách biệt (Segregation).

3. Kiểm kê định kỳ

• Phải đếm kho (Box count) thường xuyên để đối chiếu với sổ sách kế toán.
• Bất kỳ sự chênh lệch nào (thừa/thiếu) đều phải báo cáo và giải trình ngay lập tức.

D. Lưu ý đặc biệt (Notes)

WARNING

Rủi ro lạm dụng: Lịch sử ngành tài chính có nhiều vụ sụp đổ (như MF Global) do công ty lén lút lấy chứng khoán trong kho "Tách biệt" của khách hàng đi cầm cố để bù lỗ. Do đó, quy định về Segregation là "vùng cấm" bất khả xâm phạm.