6.1. Tài khoản Tiền và Tài khoản Bảo chứng

A. Các khái niệm cốt lõi (Concepts)

Thuật ngữ	Giải thích
Tài khoản Tiền (Cash Account)	Loại tài khoản cơ bản, khách hàng phải trả 100% tiền mặt cho giá trị chứng khoán mua. Không được vay mượn.
Tài khoản Bảo chứng (Margin Account)	Tài khoản cho phép khách hàng vay tiền của công ty môi giới để mua chứng khoán (dùng chính chứng khoán đó làm thế chấp).
Giao dịch Bán khống (Short Sale)	Bán chứng khoán mà mình không sở hữu (vay của công ty) với kỳ vọng giá giảm để mua lại trả sau. Chỉ được thực hiện trên TK Bảo chứng.
Quyền sở hữu (Equity)	Giá trị tài sản thực có của khách hàng trên tài khoản sau khi trừ hết nợ vay.

B. Nội dung chính (Main Content)

1. Tài khoản Tiền (Cash Account)

• Nguyên tắc: "Tiền trao cháo múc".
  • Mua: Phải có đủ 100% tiền. Nếu chưa có tiền trong TK, phải nộp đủ vào ngày thanh toán (T+).
  • Bán: Phải có đủ 100% chứng khoán thực sở hữu.
• Hạn chế: Không được vay Margin, không được Bán khống.

2. Tài khoản Bảo chứng (Margin Account)

• Cơ chế: Dùng đòn bẩy tài chính (Leverage).
  • Khách hàng chỉ cần bỏ ra một phần vốn (Ký quỹ).
  • Phần còn lại vay của Công ty môi giới (Công ty môi giới có thể vay lại từ Ngân hàng).
• Công thức Quản lý Tài khoản Margin:

Giá trị Thị trường (Market Value) = Dư Nợ (Debit Balance) + Vốn Thực có (Equity)

*   **Market Value**: Tổng giá trị chứng khoán theo giá thị trường hiện tại.
*   **Debit Balance**: Số tiền nợ (Gốc vay). Số này cố định (trừ khi nộp thêm/rút tiền).
*   **Equity**: Vốn thực của khách hàng. Số này biến động theo giá thị trường.

3. Ví dụ minh họa

Khách hàng mua lượng cổ phiếu trị giá $10,000. Tỷ lệ ký quỹ 50%.

• Market Value: $10,000
• Debit Balance (Vay): $5,000
• Equity (Vốn): $5,000

Kịch bản: Giá cổ phiếu tăng lên thành $12,000.

• Debit Balance: Vẫn là $5,000 (Tiền nợ không đổi).
• Equity mới = $12,000 - $5,000 = $7,000. (Lãi $2,000 thuộc về khách hàng toàn bộ).

D. Lưu ý đặc biệt (Notes)

IMPORTANT

Hợp đồng Thế chấp: Để mở TK Margin, khách hàng bắt buộc phải ký Hợp đồng cho phép công ty môi giới dùng chứng khoán trong tài khoản của mình để thế chấp tại Ngân hàng. Nếu không ký, không được vay.