Bài 3: Niêm yết chứng khoán

A. Các khái niệm cốt lõi (Concepts)

Thuật ngữ	Giải thích
Niêm yết chứng khoán	Việc đưa chứng khoán có đủ điều kiện vào giao dịch trên hệ thống giao dịch cho chứng khoán niêm yết.
Hủy bỏ niêm yết (Delisting)	Chấm dứt việc giao dịch chứng khoán tại SGDCK. Có thể là tự nguyện hoặc bắt buộc.

B. Công thức quan trọng

Điều kiện niêm yết Cổ phiếu (Nghị định 155):

• Vốn điều lệ: $\ge 30tỷđồng$.
• ROE: Năm liền trước $\ge 5\mathrm{\%}$.
• Lợi nhuận: 02 năm liền trước có lãi, không lỗ lũy kế.
• Tỷ lệ tự do chuyển nhượng: $\ge 15\mathrm{\%}$ bán cho $\ge 100$ cổ đông nhỏ lẻ (đối với vốn $\ge 1000$ tỷ thì là $\ge 10\mathrm{\%}$).
• Thời gian trên UPCoM: $\ge 02năm$ (trừ trường hợp chào bán ra công chúng xong niêm yết ngay).

C. Nội dung chính (Mục 4.2.2.1)

1. Điều kiện niêm yết

1.1. Cổ phiếu

• Vốn điều lệ thực góp $\ge 30$ tỷ đồng.
• Giá trị vốn hóa $\ge 30$ tỷ đồng.
• Hoạt động kinh doanh: 2 năm liên tục có lãi, ROE năm gần nhất $\ge 5\mathrm{\%}$, không lỗ lũy kế, không có nợ quá hạn trên 1 năm.
• Cơ cấu cổ đông: Tối thiểu 15% cổ phiếu sở hữu bởi ít nhất 100 cổ đông không phải cổ đông lớn.
• Cam kết nắm giữ của cổ đông lớn và người nội bộ (100% trong 6 tháng đầu, 50% trong 6 tháng tiếp theo).
• Đã giao dịch trên UPCoM tối thiểu 02 năm (trừ trường hợp IPO xong niêm yết ngay).

1.2. Trái phiếu

• Là trái phiếu doanh nghiệp chào bán ra công chúng.
• Trái phiếu doanh nghiệp chào bán riêng lẻ không được niêm yết (chỉ giao dịch trên hệ thống TPDN riêng lẻ).

1.3. Chứng khoán khác

• Chứng chỉ quỹ (ETF, Quỹ đóng): Phải niêm yết.
• Chứng quyền có bảo đảm (CW): Phải niêm yết.
• Phái sinh (Hợp đồng tương lai): Niêm yết theo mẫu hợp đồng do SGDCK ban hành.

2. Thay đổi đăng ký niêm yết

Khi doanh nghiệp thay đổi số lượng chứng khoán niêm yết (phát hành thêm, chia tách, gộp cổ phiếu...), phải làm thủ tục thay đổi đăng ký niêm yết với SGDCK.

3. Hủy bỏ niêm yết

3.1. Tự nguyện

• Được ĐHĐCĐ thông qua (trên 50% phiếu biểu quyết của cổ đông nhỏ lẻ).
• Niêm yết tối thiểu 02 năm.

3.2. Bắt buộc

Bị SGDCK hủy niêm yết nếu:

• Hủy tư cách công ty đại chúng.
• Thua lỗ 03 năm liên tục hoặc lỗ lũy kế vượt vốn điều lệ, hoặc Vốn chủ sở hữu âm.
• Kiểm toán từ chối cho ý kiến hoặc có ý kiến trái ngược/ngoại trừ trong 03 năm liên tiếp.
• Không có giao dịch trong 12 tháng.
• Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ công bố thông tin.
• Giả mạo hồ sơ niêm yết.

D. Lưu ý đặc biệt

• Chuyển từ Niêm yết xuống UPCoM: Cổ phiếu bị hủy niêm yết bắt buộc (nếu vẫn là công ty đại chúng) sẽ được tự động đăng ký giao dịch trên UPCoM để duy trì thanh khoản cho nhà đầu tư (trừ trường hợp bị hủy do giải thể/phá sản).