Bài 2: Nghĩa vụ Công bố thông tin chi tiết các đối tượng
A. Kiến thức trọng tâm
| Loại thông tin | Định nghĩa |
|---|---|
| CBTT Định kỳ | Biết trước lịch nộp (BCTC quý/năm, Báo cáo thường niên). Như việc "nộp bài tập về nhà" đúng hạn. |
| CBTT Bất thường | Khi có "biến" xảy ra (Cháy nhà, Giám đốc bị bắt, Trúng thầu lớn...). Phải báo ngay trong 24 giờ. |
| CBTT Theo yêu cầu | Khi UBCKNN/Sở yêu cầu giải trình tin đồn. |
B. Nội dung chi tiết (Mục 9.2.4)
Phần này quy định cực kỳ chi tiết "Ai phải báo cáo cái gì và khi nào?".
1. Công ty đại chúng (9.2.4.1)
a) Công bố thông tin ĐỊNH KỲ
Đây là "cơm bữa" của doanh nghiệp niêm yết:
- Báo cáo tài chính (BCTC):
- BCTC Năm: Phải được Kiểm toán. Hạn chót: 90 ngày sau khi hết năm (thường là 30/03).
- BCTC Bán niên: Phải được Soát xét (bởi kiểm toán). Hạn chót: 45 ngày sau khi hết quý 2 (15/08).
- BCTC Quý: Doanh nghiệp tự lập. Hạn chót: 20 ngày sau khi hết quý (30 ngày nếu là Cty mẹ/hợp nhất).
- Lưu ý: Nếu lợi nhuận thay đổi >10% so với cùng kỳ hoặc chuyển từ lỗ sang lãi (và ngược lại) => Phải có Văn bản giải trình.
- Báo cáo thường niên (Annual Report): Bức tranh toàn cảnh về hoạt động năm qua. Hạn chót: 20 ngày sau khi có BCTC Kiểm toán (nhưng không quá 110 ngày sau hết năm).
- Báo cáo quản trị công ty: Công bố 6 tháng/lần. Liệt kê các nghị quyết HĐQT, danh sách người liên quan.
- Đại hội đồng cổ đông thường niên: Phải công bố tài liệu họp trên web trước ít nhất 21 ngày. Nghị quyết họp xong phải công bố trong 24 giờ.
b) Công bố thông tin BẤT THƯỜNG (Trong vòng 24 giờ)
Phải công bố ngay khi xảy ra các "biến cố" sau (kể cả ngày nghỉ, lễ thì công bố trên Web cty trước, sau lễ báo cáo Ủy ban):
- Tài khoản ngân hàng bị phong tỏa/giải tỏa.
- Tạm ngừng kinh doanh.
- Bị thu hồi Giấy phép, thay đổi nội dung Đăng ký doanh nghiệp.
- Nghị quyết ĐHĐCĐ bất thường.
- Quyết định tăng/giảm vốn, mua bán cổ phiếu quỹ.
- Thay đổi nhân sự chủ chốt (Chủ tịch, TGĐ, Kế toán trưởng...).
- Nhận quyết định khởi tố, bản án tòa án, phạt thuế.
- Với Cty Quy mô lớn/Niêm yết: Các giao dịch tài sản lớn (>15% tổng tài sản), vay nợ lớn...
c) Công bố thông tin THEO YÊU CẦU
- Khi có tin đồn ảnh hưởng giá cổ phiếu => Phải xác thực tin đồn (Đúng/Sai).
- Khi giá cổ phiếu tăng trần/giảm sàn 5 phiên liên tiếp (hoặc 10 phiên tùy quy định từng thời điểm) => Phải giải trình.
2. Công ty Chứng khoán & Công ty Quản lý quỹ (9.2.4.2)
Ngoài các nghĩa vụ như công ty đại chúng (nếu đã lên sàn), họ là định chế tài chính nên phải báo cáo thêm:
- Báo cáo Tỷ lệ an toàn tài chính (Prudential Ratio): Công bố 2 lần/năm (Bán niên soát xét và Năm kiểm toán).
- Nếu tỷ lệ này giảm dưới mức an toàn (180%) => Bị cảnh báo/Kiểm soát.
- Sự kiện đặc thù: Mở/đóng chi nhánh, phòng giao dịch; Bị đình chỉ hoạt động nghiệp vụ; TGĐ bị tước chứng chỉ hành nghề... (Báo trong 24h).
3. Quỹ đại chúng & Công ty đầu tư chứng khoán (9.2.4.3)
Do cầm tiền của thiên hạ đi đầu tư, Quỹ phải cực kỳ minh bạch về Giá trị tài sản:
- Báo cáo NAV (Giá trị tài sản ròng): Công bố Hàng tuần (hoặc Hàng ngày với quỹ mở). Đây là con số quan trọng nhất để biết quỹ đang lãi hay lỗ.
- Báo cáo hoạt động đầu tư: Hàng tháng, Quý, Năm.
- Báo cáo Tổng kết hoạt động: Bán niên, Năm.
- Các sự kiện bất thường: Thay đổi ngân hàng giám sát, định giá sai NAV, bị hủy đợt chào bán...
4. Cổ đông lớn (Major Shareholder) (9.2.4.6.a)
- Định nghĩa: Sở hữu từ 5% cổ phiếu có quyền biểu quyết trở lên (tính cả người có liên quan).
- Nghĩa vụ báo cáo: Phải báo cáo cho Cty + UBCK + Sở trong vòng 05 ngày làm việc khi:
- Trở thành cổ đông lớn (vừa mua xong chạm mốc 5%).
- Không còn là cổ đông lớn (bán bớt xuống dưới 5%).
- Thanh đổi tỷ lệ sở hữu vượt qua các ngưỡng 1% (ví dụ: đang 5.2% mua lên 6.1% => Báo cáo. Đang 6.1% lên 6.8% => Chưa cần báo cáo. Lên 7.02% => Báo cáo).
- Lưu ý: Báo cáo SAU KHI GIAO DỊCH.
5. Người nội bộ & Người có liên quan (Insiders) (9.2.4.6.c)
- Đối tượng: HĐQT, Ban Giám đốc, Ban Kiểm soát, Kế toán trưởng... và Vợ/Chồng, Cha mẹ, Con cái, Anh chị em ruột của họ.
- Nghĩa vụ báo cáo: Phải báo cáo TRƯỚC và SAU khi giao dịch.
- Bước 1 (Trước): Đăng ký giao dịch trước tối thiểu 03 ngày làm việc. (Ví dụ: Thứ 2 đăng ký, thứ 5 mới được mua).
- Bước 2 (Sau): Báo cáo kết quả trong vòng 05 ngày làm việc sau khi hoàn tất.
- Ngưỡng phải báo: Nếu mua bán < 50 triệu đồng/ngày (và < 200 triệu đồng/tháng) thì được miễn. Lớn hơn mức này MỚI PHẢI báo cáo.
C. Thảo luận & Ví dụ
Ví dụ về Cổ đông lớn: Ông A đang nắm 4.8% VNM. Ngày T, ông mua thêm 0.3%, tổng lên 5.1%.
- Ông A chính thức trở thành Cổ đông lớn.
- Ông A có 5 ngày làm việc (kể từ ngày T+2 khi tiền/ck về) để gửi báo cáo cho Vinamilk và Ủy ban Chứng khoán.
Ví dụ về Người nội bộ: Ông B là Thành viên HĐQT FPT. Muốn bán 10.000 cổ phiếu.
- Ông B phải gửi đơn đăng ký bán lên Sở GDCK.
- Sở công bố thông tin "Ông B đăng ký bán". 3 ngày sau ông B mới được đặt lệnh.
- Nếu ông B "bấm nhầm" bán ngay hôm nay => Phạm luật (Giao dịch chui). Phạt rất nặng và có thể bị hủy giao dịch.
D. Tổng kết & Lưu ý
- Cổ đông lớn: Báo cáo SAU. (Trigger 5%, 1%).
- Người nội bộ: Báo cáo TRƯỚC (3 ngày) và SAU (5 ngày).
- Doanh nghiệp: 24 giờ cho tin bất thường.
- Quỹ: NAV hàng tuần/ngày.