Bài 2: Thành lập và hoạt động của Quỹ đầu tư chứng khoán
A. Kiến thức trọng tâm
| Thuật ngữ | Giải thích |
|---|---|
| Vốn tối thiểu lập quỹ | Mức vốn cần huy động được để quỹ được cấp phép hoạt động. |
| Hạn chế đầu tư | Các quy định cấm hoặc giới hạn tỷ lệ đầu tư để đảm bảo an toàn cho quỹ đại chúng. |
B. Nội dung chi tiết (Mục 7.2)
1. Quỹ thành viên (7.2.1)
- Điều kiện thành lập:
- Vốn góp tối thiểu: 50 tỷ đồng.
- Thành viên: Từ 02 đến 99 thành viên (chỉ gồm Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp).
- Nhân sự: Công ty quản lý quỹ phải có ít nhất 02 người điều hành quỹ có chứng chỉ hành nghề.
- Tài sản: Lưu ký tại Ngân hàng lưu ký độc lập.
- Hoạt động:
- Được đầu tư vào nhiều loại tài sản rủi ro hơn quỹ đại chúng (bao gồm cả BĐS, cổ phiếu chưa niêm yết).
- Hạn chế: Không đầu tư vào chính quỹ đó; Không dùng vốn quỹ để cho vay/bảo lãnh.
2. Quỹ đại chúng (7.2.2)
Điều kiện thành lập (Chào bán lần đầu - IPO):
- Tổng giá trị chào bán: Tối thiểu 50 tỷ đồng.
- Phải có Ngân hàng giám sát.
- Nhân sự: Tối thiểu 02 người điều hành quỹ.
- Phân phối: Phải hoàn thành phân phối trong 90 ngày. Sau khi IPO thành công phải đăng ký lập quỹ với UBCKNN.
Hoạt động & Hạn chế đầu tư (Rất quan trọng): Để bảo vệ nhà đầu tư nhỏ lẻ, Quỹ đại chúng bị hạn chế chặt chẽ:
- Không đầu tư quá 10% chứng khoán đang lưu hành của một tổ chức phát hành (trừ Trái phiếu CP).
- Không đầu tư quá 20% tổng tài sản của Quỹ vào một mã chứng khoán.
- Không đầu tư quá 30% tổng tài sản của Quỹ vào các công ty trong cùng một tập đoàn.
- Không đầu tư vào chứng chỉ quỹ của chính mình.
- Không được cho vay hoặc bảo lãnh.
3. Quỹ ETF và Quỹ BĐS
- ETF: Cần tối thiểu 02 thành viên lập quỹ (CTCK, Ngân hàng).
- Quỹ BĐS: Phải chốt định giá BĐS bởi tổ chức thẩm định giá. Nhân sự phải có thẻ thẩm định viên về giá.
C. Thảo luận & Ví dụ
Tình huống: Quỹ đại chúng A có tổng tài sản 100 tỷ. Quỹ muốn mua 30 tỷ cổ phiếu VNM. Được không?
Trả lời: Không. Vì luật quy định không được đầu tư quá 20% tổng tài sản của quỹ vào một mã chứng khoán. Với quy mô 100 tỷ, Quỹ chỉ được mua tối đa 20 tỷ cổ phiếu VNM. Quy định này ép buộc Quỹ phải "bỏ trứng vào nhiều giỏ" (đa dạng hóa danh mục).
D. Tổng kết & Lưu ý
- Vốn tối thiểu lập quỹ (cả thành viên và đại chúng) đều là 50 tỷ.
- Quỹ thành viên: Tối đa 99 "tay to" (nhà đầu tư chuyên nghiệp).
- Quỹ đại chúng: Tối thiểu 100 nhà đầu tư, tuân thủ hạn chế đầu tư 10-20-30 nghiêm ngặt.