Skip to content

Tóm tắt Bài 3: Cơ chế Giao dịch và Thanh toán

A. Các khái niệm cốt lõi

Vị thếQuyền & Nghĩa vụ
Long Call (Mua Mua)Quyền mua. Muốn giá tăng mạnh. Lỗ tối đa = Phí. Lãi = Vô hạn.
Short Call (Bán Mua)Nghĩa vụ bán. Muốn giá giảm hoặc đi ngang. Lãi tối đa = Phí. Lỗ = Vô hạn (nguy hiểm nhất).
Long Put (Mua Bán)Quyền bán. Muốn giá giảm mạnh. Lỗ tối đa = Phí. Lãi = (Strike - Phí) x Khối lượng.
Short Put (Bán Bán)Nghĩa vụ mua. Muốn giá tăng hoặc đi ngang. Lỗ tối đa = Strike - Phí (khi giá về 0).

B. Công thức quan trọng

Lợi nhuận Ròng (Net Profit)

  • Long Call: max(STK,0)Premium
  • Long Put: max(KST,0)Premium
  • Short Positions: Ngược lại với Long (nhận Premium ban đầu, trả Payoff sau).

Điểm Hòa vốn (Break-even Point)

  • Call: SBE=K+Premium
  • Put: SBE=KPremium

C. Nội dung chính

1. Cơ chế Ký quỹ (Margin)

  • Bên Mua (Long): Đã trả 100% phí mua quyền (Premium) ngay từ đầu Không cần ký quỹ (vì không có rủi ro tín dụng).
  • Bên Bán (Short): Nhận phí trước nhưng gánh rủi ro lớn Bắt buộc ký quỹ (để đảm bảo khả năng thanh toán khi thị trường bất lợi).
    • Naked Call: Ký quỹ cao nhất vì rủi ro vô hạn.
    • Covered Call: Không cần ký quỹ nếu đã sở hữu cổ phiếu cơ sở (dùng cổ phiếu làm vật thế chấp).

2. Quy trình Thực hiện quyền (Exercise & Assignment)

  • Khi Bên Mua yêu cầu thực hiện quyền Trung tâm thanh toán (CCP) chọn ngẫu nhiên một Bên Bán để chỉ định thực hiện nghĩa vụ (Assignment).
  • Bên Bán được chỉ định bắt buộc phải thực hiện (giao cổ phiếu hoặc tiền), không được từ chối.

D. Lưu ý đặc biệt / Case Study

  • Tự động thực hiện (Automatic Exercise): Tại nhiều sở giao dịch, các quyền chọn ITM đáo hạn (dù chỉ lời rất nhỏ) sẽ được tự động thực hiện để bảo vệ nhà đầu tư, trừ khi có chỉ thị ngược lại.