Bài 4: Vai trò của phân tích, dự báo trong đầu tư chứng khoán

A. Các khái niệm cốt lõi

Thuyết đầu tư	Người đề xướng	Nội dung chính
Thuyết "Doanh nghiệp" (Firm Foundation)	Warren Buffett (kế thừa Benjamin Graham)	Giá cổ phiếu phụ thuộc vào triển vọng và giá trị nội tại của doanh nghiệp. Về lâu dài, giá cả sẽ hội tụ về giá trị.
Thuyết "Castle-in-the-air" (Lâu đài trên cát)	John Maynard Keynes	Giá cổ phiếu do tâm lý đám đông và cung cầu quyết định. Không quan tâm giá trị thực, chỉ quan tâm người sau mua giá cao hơn người trước.
Thị trường hiệu quả (EMH)	Maurice Kendall	Giá đã phản ánh mọi thông tin. Giá biến động ngẫu nhiên (Random Walk). Không thể dự báo chính xác, đầu tư chỉ là may mắn.

Đầu tư theo cảm tính chỉ mang lại may mắn nhất thời, về dài hạn sẽ thua lỗ ("thị trường lấy lại tiền").
Tỷ lệ dự báo đúng của chuyên gia hàng đầu cũng chỉ ~80%. Với NĐT cá nhân, đúng 50% + kỷ luật là đã thành công.

Giá cổ phiếu là hàm số của nhiều biến:

P = f (c_{1}, c_{2}, . . .; a_{1}, a_{2}, . . .)

Yếu tố Định lượng ( $c_{i}$ ): Lãi ròng (EPS), hiệu quả vốn (ROE), doanh thu... (Cân đo đong đếm được).
Yếu tố Định tính ( $a_{i}$ ): Uy tín lãnh đạo, thương hiệu, tình hình chính trị-xã hội... (Khó xác định).

Chính yếu tố định tính (khó lường) tạo nên tính hấp dẫn và rủi ro của thị trường.

Phân tích Cơ bản (Fundamental Analysis): Dựa trên Thuyết "Doanh nghiệp". Tìm cổ phiếu có giá trị nội tại cao hơn giá thị trường.
Phân tích Kỹ thuật (Technical Analysis): Dựa trên Thuyết "Castle-in-the-air" và Lý thuyết Dow. Dựa vào biểu đồ giá và khối lượng quá khứ để dự đoán xu hướng ("Ôn cố tri tân").
Lý thuyết Thị trường Hiệu quả: Cho rằng mọi phân tích là vô ích.

Không thuyết nào đúng hoàn toàn.
Lời khuyên: Kết hợp cả hai.
- Dùng Phân tích Cơ bản để chọn MUA CÁI GÌ (What).
- Dùng Phân tích Kỹ thuật để chọn KHI NÀO MUA/BÁN (When).